Tiêu chuẩn & kỹ thuật · Cập nhật 14/09/2026
QCVN 04-3:2026/BXD đã được ban hành nhưng đến 01/02/2027 mới có hiệu lực. Đội thiết kế cần xác định công trình có thuộc phạm vi áp dụng, đối chiếu yêu cầu chiếu sáng trong văn bản và ghi rõ ranh giới giữa chiếu sáng trong nhà với hệ chiếu sáng mặt dựng.
QCVN 04-3:2026/BXD có hiệu lực khi nào, áp dụng cho công trình nào?
Thông tư 61/2026/TT-BXD của Bộ Xây dựng ban hành QCVN 04-3:2026/BXD về công trình dân dụng sử dụng năng lượng hiệu quả, có hiệu lực từ 01/02/2027 và bãi bỏ Thông tư 15/2017/TT-BXD từ thời điểm đó. Ngày 14/09/2026, đây là văn bản đã ban hành nhưng chưa đến ngày bắt đầu áp dụng; không nên viết trong hồ sơ rằng quy chuẩn mới đã thay thế ngay QCVN 09:2017/BXD.
Phạm vi nêu trong quy chuẩn là công trình xây mới hoặc cải tạo có tổng diện tích sàn từ 2.500 m² trở lên thuộc các nhóm văn phòng, khách sạn, bệnh viện, trường học, trung tâm thương mại, nhà chung cư hoặc tổ hợp của các loại này. Với dự án cải tạo, cần xem bộ phận nào được cải tạo và điều khoản chuyển tiếp tương ứng, không áp một câu trả lời cho mọi hồ sơ.
Đội thiết kế chiếu sáng cần chuẩn bị những gì?
Quy chuẩn có mục 2.3 về chiếu sáng. Điểm cần làm trước khi bóc tách thiết bị là xác định danh mục không gian, diện tích, phương án điều khiển và số liệu đầu vào dùng trong hồ sơ năng lượng. Yêu cầu mật độ công suất chiếu sáng nêu cho bên trong công trình không thể tự động lấy làm giới hạn cho mọi đèn ngoài trời.
- Kiểm tra loại công trình, tổng diện tích sàn, giai đoạn phê duyệt và mốc áp dụng.
- Tách bảng thiết bị chiếu sáng bên trong với chiếu sáng kiến trúc ngoài nhà; ghi rõ nguồn cấp, lịch vận hành và điều khiển của từng hệ.
- Đối chiếu trực tiếp điều 2.3, bảng và chú thích của bản quy chuẩn chính thức trước khi chốt số liệu thiết kế.
- Ghi nguồn dữ liệu, phương pháp tính, phiên bản bản vẽ và người chịu trách nhiệm xác nhận.
Có phải mọi hệ đèn mặt dựng đều bị điều chỉnh trực tiếp?
Không thể kết luận như vậy chỉ từ tên quy chuẩn. QCVN 04-3:2026/BXD điều chỉnh hiệu quả năng lượng của các công trình trong phạm vi nêu trên và có phần yêu cầu cho hệ chiếu sáng. Một hệ facade lighting còn phải được rà riêng theo chức năng, ranh giới trong/ngoài nhà, hồ sơ cấp điện, chiếu sáng bên ngoài, an toàn và điều kiện dự án. Với phần chiếu sáng bên ngoài công trình, đọc thêm phạm vi TCVN 13608:2023; tiêu chuẩn và quy chuẩn khác nhau về tính chất áp dụng.
Điều đáng tránh là dùng một chỉ số năng lượng của chiếu sáng trong nhà để tuyên bố toàn bộ hệ đèn mặt tiền đạt hoặc không đạt. Cần có ma trận áp dụng theo từng hạng mục và lời giải thích của tư vấn dự án.
Checklist rà hồ sơ trước mốc hiệu lực
| Hạng mục | Câu hỏi cần chốt |
|---|---|
| Phạm vi | Loại công trình và diện tích sàn có thuộc quy chuẩn? |
| Thời điểm | Hồ sơ đang ở bước nào so với 01/02/2027 và điều khoản chuyển tiếp? |
| Hệ thống | Đèn trong nhà, ngoài nhà và mặt dựng được tách phạm vi ra sao? |
| Minh chứng | Bản vẽ, bảng thiết bị, điều khiển và tính toán nào là bản được duyệt? |
Nguồn gốc: Bộ Xây dựng — Thông tư 61/2026/TT-BXD và toàn văn QCVN 04-3:2026/BXD. Cần đối chiếu bản chính thức tại thời điểm lập hồ sơ.
